Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, performans düşüklüğüne dayalı fesihte objektif ölçüm, gerçekçi hedef, somut destek ve performans artırıcı eğitim şartlarının ispatlanamadığı gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak işçinin işe iadesine karar verdi.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, 22.01.2026 tarihli kararında, performans yetersizliği gerekçesiyle yapılan iş sözleşmesi feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığını değerlendirdi. Kararda, davacının 02.01.2019-05.07.2024 tarihleri arasında davalı işyerinde “Müşteri Danışmanı” olarak çalıştığı, iş sözleşmesinin ise performans düşüklüğü gerekçesiyle feshedildiği belirtildi.
Davacı işçi, feshin haklı veya geçerli nedene dayanmadığını ileri sürerek işe iade talebinde bulundu. Davalı işveren ise bankanın performans sisteminin objektif, ölçülebilir ve personele duyurulmuş kriterlere dayandığını; davacının başarı skorunun bölge ve banka ortalamasının altında kaldığını savundu.
İlk derece mahkemesi, işveren tarafından yapılan feshin geçerli nedene dayandığı gerekçesiyle davayı reddetti. Ancak davacının istinaf başvurusu üzerine dosyayı inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak davanın kabulüne ve davacının işe iadesine hükmetti.
Uyuşmazlığın Konusu
Dosyadaki temel uyuşmazlık, işveren tarafından performans düşüklüğü gerekçesiyle yapılan feshin 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında geçerli nedene dayanıp dayanmadığıdır.
Mahkeme, performans ve verimlilik gerekçesine dayalı fesihlerde şu unsurların önem taşıdığını vurguladı:
– Performans değerlendirme kriterleri önceden belirlenmiş olmalıdır.
– Kriterler işçiye tebliğ edilmelidir.
– Ölçütler objektif, somut, gerçekçi ve makul olmalıdır.
– Aynı işi yapan çalışanlara aynı kurallar uygulanmalıdır.
– Düşük performans süreklilik göstermelidir.
– İşçiye performansını artırması için somut destek ve eğitim sağlanmalıdır.
Bölge Adliye Mahkemesinin Değerlendirmesi
Mahkeme, davacının performansının “Pusula” adlı sistem üzerinden ölçüldüğünü, bu sistemde hedef gerçekleştirme oranı ve bazı bankacılık ürünlerinin satışına göre puanlama yapıldığını tespit etti.
Kararda, davacının 2023 yılı ortalamasının yüzde 84, 2024 yılının ilk 6 ayındaki performansının ise yüzde 45 olarak gösterildiği belirtildi. Ancak mahkeme, bu verilerin tek başına geçerli fesih için yeterli olmadığını değerlendirdi.
Mahkemeye göre dosyada, hangi somut verilerin hangi seviyede olması halinde çalışanın başarılı sayılacağına ilişkin yeterli açıklık bulunmamaktadır. Ayrıca performans ölçümünün, sadece işçinin kişisel gayretiyle değil; müşteri tercihleri, ekonomik koşullar, alışkanlıklar, rekabet, kredi kartı ve vadeli mevduat gibi bankacılık ürünlerinin satış şartları gibi dış etkenlerle de bağlantılı olduğu ifade edildi.
Eğitim ve Destek Unsuru
Kararda, davacının performans düşüklüğü nedeniyle uyarıldığı ve izleme sürecine alındığı kabul edilmekle birlikte, bu sürecin yalnızca performans ölçümlerini izlemeye yönelik olduğu belirtildi.
Bölge Adliye Mahkemesi, işverenin davacıya performansını somut şekilde yükseltmeye yönelik destek verdiğini veya özel eğitim sağladığını ispatlayamadığını değerlendirdi. Dosyadaki eğitimlerin ise genel bankacılık işleyişine ilişkin olduğu, doğrudan davacının performansını artırmaya yönelik olduğunun ortaya konulamadığı ifade edildi.
Mahkemenin Sonucu
Bölge Adliye Mahkemesi, işveren tarafından yapılan feshin geçerli nedene dayanmadığı sonucuna ulaştı. Bu nedenle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verildi.
Mahkeme hükmünde;
– davalı işverence yapılan feshin geçersizliğine,
– davacının işe iadesine,
– işverenin işçiyi süresi içinde işe başlatmaması halinde 5 aylık brüt ücret tutarında işe başlatmama tazminatına,
– kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer hakların ödenmesi gerektiğinin belirlenmesine
karar verdi.
Kararda işe başlatmama tazminatı 164.475,00 TL brüt, en çok 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti ve diğer haklar ise 225.334,84 TL brüt olarak belirlendi.
Özetle;
Karar, performans düşüklüğüne dayalı fesihlerde yalnızca puanlama veya hedef gerçekleşme oranlarının yeterli görülmeyebileceğini göstermektedir. Mahkeme, performans sisteminin objektif, somut, gerçekçi ve işçinin kapasitesine uygun şekilde ortaya konulması gerektiğini; ayrıca işçiye performansını artırması için somut destek ve eğitim sağlandığının ispatlanması gerektiğini vurgulamıştır.
GÜÇBİRSEN
Banka Finans ve Sigorta Çalışanları Sendikası